Kompleksi memorial “Lufta e Mashkullorës”

Më 20 mars 2022, pranë fshatit Mashkullorë në Gjirokastër, u inaugurua një kompleks i vërtetë memorial për të nderuar dhe përkujtuar betejën e Mashkullorës. Kjo betejë, e cila pasoi ekzekutimin e komandantit osman të Gjirokastrës, u zhvillua në mars të vitit 1908 ndërmjet çetës së Çerçiz Topullit dhe Mihal Gramenos, nga njëra anë, dhe trupave osmane, nga ana tjetër.

Në atë vend, ku më parë nuk ekzistonte asgjë përveç rrënojave të vjetra të haurit ku ishte strehuar çeta, u ndërtua një kompleks memorial që përfshin:
• dy sheshe të shtruara me gur, ku i pari ka një sipërfaqe prej 350 m² dhe i dyti rreth 50 m²;
• një basorelief prej 2,15 x 3 metrash që paraqet çetën;
• shtatë lapidarë të mëdhenj, secili i dedikuar një pjesëtari të çetës;
• restaurimin e haurit ku u zhvillua lufta;
• një rrugë kalldrëmi që lidh dy sheshet dhe elementë të tjerë përbërës të kompleksit.

Sot, ky vend është shndërruar në një hapësirë të vizitueshme dhe me vlera të veçanta historike e kujtese kombëtare. Projekti ka pasur një kosto prej rreth 22 mijë dollarësh.

Fotografitë e para tregojnë gjendjen e mëparshme të vendit — pa asnjë shenjë përkujtimi, ku rrënojat e haurit po zhdukeshin me kalimin e kohës.

Inaugurimi i kompleksit u zhvillua më 20 mars 2022.